Thursday, December 24, 2009

बाक

स्थित्यंतरे किती पाहिलीत
या इथे स्थिरावर होवूनी
क्रमशः जोपासलेले
काही गीते काही आठवणी।

प्रवासी क्षणभराचे
घटकेला विसावलेले
धाव कुठलीतरी
तरीही थोडेसे जकडलेले।

अस्तित्व माझे
दुर्लक्षित कधी - कधी आपुलेसे
जाणीव पुर्वक कधी कोण
मजसी बोलले।

ऋतुं सारखेच
येणे जाणे लागलेले
वाट कुणाला कुणाची
मी इथेच - कुणासाठी।

माझ्या भाग्यी
चलचित्राचे जीणे
या बाकावर रोजच
कुणी पाहुणे - कुणी मज बिलगलेले

Wednesday, December 23, 2009

काय हरविले

शोधसी कुणास
या धुक्यात सवालीचाही
नसे आभास
हवेत चाचपड्ती हे हात
कुठल्या वादळाला

शमेल ते तूफ़ान
असे वाटे जरी आज
ज्याचा आरभंही पाहिला
त्या दिव्याचा
प्रकाश खुंटेल का

विझतात वाती सा-या
नी तेलही सरे
विस्तारणा-या आगीत
कुठली राख जळे

भस्म माथ्यावरचे
पिढ्यान पिढ्या वारसा हाताळे
हस्तक कोण
कुणी सांगावे

सांगाव्यास कुणी
विसरुनी गेले
शोधा - शोधा अरे
काय हरविले।


Tuesday, December 22, 2009

हवीये

माझ्या गारठलेल्या हातांना
शेकोटीची उब हवीये
मफलर आणि माकड टोपीत
गल्लीच्या टोकाला गंमत हवीये।

पहाटे उठून चोरीच्या लाकडांना
जाळण्याचे सुख हवय
कुत्रे भुंकत असताना
त्यांना धमकवण्याची उसनी हिम्मत हवीये।

धुक्यातून सूर्य किरण टिपतांना
क्षितिज सामावल्याचा भास हवाये
काचेवर दवात नाव कोरतांना
सोन्याची किनार हवीये।

सकाळ जी जीवलगांना
दाटीवाटीच्या शेजारी घुटमळत सोडेल
ती हिवाळी बात
परत अनुभवनयाची संधी हवीये

Friday, December 18, 2009

सिलसिले

बरबाद मंजरों में
बिखरे पड़े फासले
समेटने की कोशिश
कोई वाली करेगा
जो बच गया हैं
उसे क्या पता
कितनी बार यहाँ बीजों ने
उपजने की हिकमत की हैं

बार बार लौटकर
कदम लड़खड़ाते हुए भी
पानी की तरह
उसी जगह को ढुंढ लेते हैं
अपनी मिटटी कौनसी
क्या रंग हैं उसका
ये तो सब जानते हैं

और जान भी क्या सकते हैं
सिवाय खुदके
नजदीकिया तो फिरभी
आप नहीं होती
ये खाली जो बंजारापन हैं
यूँही उमड़ पड़ेगा
चाह भी हो गर मंजर की
तो भी फैसला यही होगा

फर्क हैं पर इस लिबास में
किसी और को ढूंढे
तो झट बरबाद आलम
जो छोड़ दे अपने आपको भी
फिर ढूंढेने को
कौन बचा हैं बालम

शर्तों की होड़ में
फासलों और मंजिलोंके
मायने होते हैं
पेड़ से उपजा कोई
और फिर उसी जमीं तले दब गया
जरा कोई मुसाफिरही
उसे कह देता
की सिलसिले ये बड़े लंबे हैं



Thursday, December 17, 2009

रांगोळया

आठवणींच्या रांगोळया
काढत बसलोये
प्रभात नाही
मध्यरात्रच आहे
चंद्राला रंग सापडलेयेत
मी चांदणीशी खेळत बसलोये.

कधी फुल
तर कधी षटकोण
कधी आखीव
नाहीतर कधी रुपबद्ध
ठिंबांनीं साचेबध्द
तर कधी मुक्त हस्त.

एक दीप मध्यभागी
कधी पायाशी स्वस्तींक
आमंत्रणच जणू
इवल्याश्या वस्तीत
जेथे नांदतात
कुणी परीमळ.

त्या घरात
नि गोठ्यात
किती हबंरणे ऐकीले
चंद्रा शोध रे जरा
आज दुधावीणा
वासरू कुठे भटकले.

Saturday, December 12, 2009

दामन

मेरे गम पर हस रहे हो
पर ये दुवा ले लो मुझसे
की तुम खुदको
कभी पाओ यहाँ
ज़िन्दगी के बहोतसे मायने हैं
उन सबको छोड़
कभी आओ यहाँ।

कोई बात नहीं के
तुम्हें ये महसूस हो
के जलती हैं रोशनी कैसे
बस दिया होता हैं कोई
जो अंधियारे को मिटा दे
इतनी ही तुम
गुफ्तगू करो।

मौसम खड़ा अपने आप को
कितना बदल लेता हैं
कोई पत्थर हैं
जिस पर नया रंग पोत दो
खुशहाल होगा सब कुछ
आती जाती हवां से
कुछ पुछने की परवाह करो

राह भुल तुमने
जो आज कुछ देख लिया हैं
सुबह उठते सब भुल जाओ
हर दामन यूँ ही
हाथ नहीं आता
बस इतना जान लो
और कुछ जानने की
फिक्र करो

Friday, December 11, 2009

ले जां

उन हातों को सिरहाने रख
आँखें मूँद
बस कुछ बोल
जिस घड़ी में
मर के जिया जाता हैं
वहां ले जां
मुझे छोड़

साँस आके चल दी
जरासा शोर भी हो
यहाँ तक की
अगली गर्माहट आए आए
इसका जज्ब ही हो
बिना छुये ही
ऐसी हवां की परत पर ले जा
पत्ता गिर पड़े
और दरख़्त को इल्म ही हो

उस बूँद को
जो कोई उड़ेल गया
कमल की पंखुड़ियों से सरककर
फिर से पानी में जो
डूबने वाली ही हो
उसी क्षण तक मुझे ले जा
उसी कगार पर छोड़ जा

जो था वो नहीं
जो आनेवाला हैं
वो भी नहीं
अब - यहीं - जहाँ
मैं - मैं हूँ
उसको सामने रख -
खुदको अगर मैंने
वहां ढूँढ लिया
तो बेशक जां निकल
मैं - मैं वहाँ नहीं हूँ

Thursday, December 10, 2009

चक्रव्युह

चक्रव्युह से एक बार फिर
काल जो तु मुझे आज
ले जा रहाँ हैं
जरा कुछ पूंछ ही लुँ
जो हमेशा से पूंछा जा रहाँ हैं।

आज जिस निर्णय की
रोशनी परे मुझे
फिर से खड़ा किया जाएगा
क्या कभी तुम्हे भी वहां
सर झुकाना पड़ता हैं?
या तुम शर्मिंदा नहीं होते
की मुझे यहाँ बार बार लाया जाता हैं।

समय का चक्र
तो कालबाधित ही हैं
जिसका का नाश
मेरे वश में नहीं
में बाहर - फिर चक्रव्युह की रचना में -
फिरसे बाहर
इस प्रतारणा की घड़ी में
क्या तुम शामिल नहीं?

आमुख खड़े तुम बस चल रहे हो
क्या तुम्हे इस बात का अहसास नहीं
मुझमें तो जान हर बार फूंकी जाती हैं
पर तुम तो मर चुके हो
क्या इसका तुम्हे इल्म नहीं?

दुष्ट हैं वो अर्ध्य सत्य
जो मेरी तरह तुम्हे भी
दोलायमान रखता हैं
मैंने कितनी बार यहाँ लिखा हैं
की चक्रव्युह नहीं बदलता हैं।
------------------------------------------------------------
टिपण्णी: दिलीप चित्रे (१९३८ - २००९ ) की रचना से प्रेरित। उन्हें हार्दिक श्रध्दांजली।

Monday, November 23, 2009

फर्शी

उशीखालच्या ह्या रुमालात
कुठला स्पर्श शोधु
घड़ी घातलेले अंथरुण
अजुन लोळत पडले आहे
कुणाच्या डोळ्यावर
दोन थेंब पाणी शिपंडू?

तो कंगवा मख्ख
त्या आरश्याकडे पाहत बसलाये
जणु अजुन सकाळ व्हायचीये
कुठल्या गप्पांमधे
कपाट गुतंलाये
किती आवरावर अजुन व्हायचीये

पंखा हा जुनाट
नेहमीसारखं गरगरत थकलाये
तरी घामाचा एकही बिंदु
अंगावर नाही
विजेचं बटन घालवायला
कुणी साफ़ विसरलय

दार अस उघडं
मोकळं आकाश घेवुन
भिंतीच्या पाटीला टेकलय
नशीब या फर्शीने
आतावर तरी
माझं वजन पेलवलय

Thursday, November 19, 2009

कृपार्थीक

आज रात्र किती प्रकाशमय
सोबत रातराणीची
सुवास या पहाटेचा
दरवळतोये ह्या गगनी

सुर्याची कोमल किरणे
डोकावतायेत त्या टेकडीमागुनी
पक्षी सोडतायेत घरटी
भरारी एकच नवी

गजबजले हे सारे रस्ते
सडे नी रांगोळ्यांनी
प्रभातिक हे दृश्य
मनोहर ह्या भुवनी

कांतीला स्नान
स्मरण माझ्या प्रभुचे
सुरेख असा मी ओसंडून वाहतोये
कृपार्थीक या जगती

Monday, November 16, 2009

दिवस

मी मृत आहे
नी निजलेला
जाणीव नसे ज्याला
आज दिवस कुठला

रवी आहे उभा
काळ सरकत ठाई
काटे गोल का फिरतात
मज उमजत नाही

किती समज कुणी
जरी पुढ्यात मांडिली
संवेदनेचा संवाद आता
पडद्यावर उमटत नाही

पाउलांच्या आठवणी
ठश्यात विरुनी गेल्या
समुद्राच्या घडित
आता आवेग नाही

अंतर किती आज
मी गाठीले आहे
मी आहे तोच जुना
हा प्रश्नच उरत नाही

बाकी आहे काही
या भागाकारात सख्या
तुझ्या या शब्दानां मात्र
अर्थाची सावली नाही

या अंधारात सारे
हरवून बसलो
आता चांदणीचा उजेड
मला भावत नाही

ज्या नक्षत्रात
आपण कधी रमलो - हरपलो
आता तो मौसम परतणे
शक्य नाही

जे होते भाग्यी
ते सारे जीवन जगलो
आता या रात्रीत नवीन
दिवस नाहीत

Saturday, October 31, 2009

रात्र

ये रात्र तू ये
तुझी गरज तशी फार नाहीये
पण अंधारात अंधार विस्तारला
तर फार हरकत नाहीये

हो तू म्हणशीलच
की रोजचा हा तुझा दिनक्रम
पण दिवस हिरावून तू येतेस
म्हणून तुला ही आठवण

नाही तुझ्याशी वैर नाही
सुखद निद्रा नी स्वप्न देण तुझी
पण जेव्हा दिवास्वप्न बघत निद्रानाश होतो
रवीची आहुतीही मग तुझ्याच कुशी

राग किंवा तुझा क्षोभही नाही
अस्तित्वाशी कशाला करायची लढाई
साम्राज्य तुझे हरवते पृथ्वीलाही
चंद्राची कोरही विस्फारून अमाव्यस्या पाही

तूच आता खर तर झालीस आई
तुझ्यातच विलीन होईल ही माझी शाई
ये रात्र तू ये
जगणे आणि मरणे यात आता कुठला फरक नाही